© sculpies-stock.adobe.com
De zon schijnt warm door het raam van het woonzorgcentrum. In de kamer van Jeanne word ik hartelijk ontvangen. Ze doet mee aan mijn onderzoek over betekenisbeleving bij ouderen met de ziekte van Alzheimer. Vandaag gaan we in gesprek over haar leven, over wat haar een gevoel van betekenis geeft en hoe dat dan voor haar voelt.
Terwijl we praten, komt haar overleden echtgenoot vaak ter sprake. Haar stem verzacht wanneer ze vol liefde over hem vertelt. Op de vensterbank naast haar zeteltje staat een ingelijste foto van hem. “Elke avond zeg ik nog even goedenacht tegen hem” vertelt ze. Hij is al enige tijd overleden, maar Jeanne mist hem nog elke dag. Het doet haar deugd om tegen hem te praten. Dan voelt ze zich minder alleen. Jeanne heeft lang voor haar man gezorgd toen hij ziek werd. Op het einde van zijn leven zei hij tegen haar: “Jeanne, je mag niet alleen blijven; ik wil dat je gelukkig bent.” Ze kon het zich niet inbeelden. Hij was haar man, voor altijd.
En toch. In het WZC is daar plots Prosper. “Een bekwame man,” die luistert naar Jeanne, en er echt voor haar is. Ook hij heeft zijn echtgenote verloren, dus hij begrijpt wat het is. Geen nieuwe man, maar wel een nieuwe vriend. Iemand bij wie ze haar gedachten kwijt kan. Het doet haar echt deugd om met Prosper te praten. Dan voelt ze zich minder alleen. Op de terugweg naar huis echoot ons gesprek nog in mijn gedachten. Liefde en verbondenheid – betekenisvol doorheen de uitdagingen van het leven en over de grenzen van de dood heen. Merci, Jeanne, om je mooie verhaal met mij te delen.
Tip om jezelf en andere meer betekenisvol te laten voelen: in de psychologie wordt een gevoel van betekenis in het leven gezien als een interactie tussen drie aspecten: het ervaren van een zekere coherentie of samenhang in je leven, een gevoel doelen te hebben die je leven richting geven, en een gevoel dat je ertoe doet. In het verhaal van Jeanne horen we hoe liefde en verbondenheid haar een gevoel geven dat ze er nog toe doet. Als we écht tijd maken om er voor elkaar te zijn—middenin de drukte van het leven en tussen alle to do-lijsten, nieuwsberichten en e-mails die onze aandacht vragen—dan voelen we ons gehoord, gezien, begrepen; dan voelen we dat we van belang zijn.
Uit onderzoek blijkt dat 3 componenten in zich betekenisvol voelen centraal staan:
- Coherentie: heb ik het gevoel dat mijn leven een coherent geheel vormt, dat de zaken in elkaar passen, dat ik de dingen die gebeuren in mijn leven kan begrijpen?
- Purpose (doelgerichtheid): heb ik het gevoel brede levensdoelen te hebben die mij richting geven in het leven en mij voortdrijven om activiteiten te ondernemen die ik waardevol vind?
- Significante, Mattering (ertoe doen): heb ik het gevoel dat mijn leven de moeite waard is, dat het ertoe doet dat ik leef, dat mijn leven van belang is?
ism: Laura Dewitte Postdoctoraal onderzoeker | Meaning Research Late Life
Betekenisvol onderzoek! Je kan nog deelnemen aan de eerstvolgende studie:
KU Leuven en het Meaning Research Late Life Lab o.l.v. Jessie Dezutter voert binnenkort een studie over het thema waarbij bewoners van woonzorgcentra worden gezocht bij wie ze een vragenlijst rond levenstevredenheid en levensmoeheid kunnen afnemen. Aarzel niet en neem deel met jouw woonzorgcentrum. Zo komt er meer inzicht in dit complexe fenomeen. De belasting voor het woonzorgcentrum is minimaal én bewoners hebben deugd aan het gesprek. De gesprekken gebeuren door psychologen i.o. die een speciale bijkomende training kregen. Dubbel gewonnen dus! Een goed gesprek én beter onderzoek.
Contacteer snel Elisa Van Wiele: elisa.vanwiele@kuleuven.be en wees een van de deelnemende woonzorgcentra.
Zodra de onderzoeken zijn afgerond communiceren we uiteraard ook met Mag het wat Luider over de resultaten!
Meaning Research Late Life
In het Meaning Research in Late Life Lab , geleid door Prof. Dr. Jessie Dezutter, wordt diepgaand onderzoek gedaan naar ertoe doen op oudere leeftijd. Op oudere leeftijd worden mensen geconfronteerd met verlieservaringen, zoals bijvoorbeeld afscheid nemen van zinvol werk, belangrijke anderen, een thuis om voor te zorgen, enzoverder. Voor sommigen werkt dit beangstigend, mensen hebben bang om veel bronnen van ‘ertoe doen’ te verliezen. Daarom willen we graag onderzoeken wat het voor oudere mensen betekent om ertoe te doen , of er niet toe te doen, en hoe zij dat ervaren. Zodat we hopelijk in de toekomst deze inzichten mee kunnen nemen om beter te zorgen voor het welzijn van oudere mensen in onze samenleving.