© Radio MaeVa
Vandaag nemen we u mee op een reis door de tijd, naar een feest dat velen van u ongetwijfeld nog levendig herinneren: de Vlaamse kermis. Een bruisend volksfeest vol geurige lekkernijen, vrolijke muziek en hartelijke ontmoetingen.
De oorsprong van de Vlaamse kermis gaat terug tot de Middeleeuwen, toen men jaarlijks de kerkwijding van de parochie vierde met een plechtige mis - de “kerkmis”. Na de religieuze viering barstte het feest los op het dorpsplein. De term “kermis” is dus letterlijk afgeleid van “kerkmis”.
16e–18e eeuw: De kermis groeide uit tot een volksfeest met veel eten, drinken en dansen. Er waren herbergen en cabaretten waar men samenkwam, maar nog geen aparte feesttenten. De overheid probeerde de uitbundigheid soms te beperken, bijvoorbeeld door het aantal feestdagen of gasten op bruiloften te reguleren.
19e eeuw: Naarmate dorpen groeiden en de infrastructuur verbeterde, begonnen lokale verenigingen en cafés tijdelijke houten constructies of overdekte ruimtes op te zetten voor kermisactiviteiten. De eerste vormen van tenten verschenen waarschijnlijk in deze periode, vooral voor dansavonden en bals.
20e eeuw: Vanaf de jaren 1950–60 werden kermistenten echt populair. Ze boden een praktische oplossing voor het organiseren van bals, optredens en fuiven, ongeacht het weer. De opkomst van balorkesten en elektrische versterking maakte de tent tot hét centrum van de kermisbeleving.
Daarnaast ontstonden ook jaarmarkten, waar handelaars hun waren aanboden. Deze markten groeiden uit tot echte volksfeesten, met muziek, dans en spektakel. Zo ontstond de “foor”, een ander woord voor kermis, afkomstig van het Latijnse forum (markt).
Doorheen de eeuwen groeide de kermis uit tot een sociaal hoogtepunt in elk dorp. Naast de oorspronkelijke dorpskermis kwamen er wijkkermissen, bedevaartskermissen en zelfs kermissen ter ere van de oogst. Elke gemeenschap gaf er zijn eigen draai aan, met unieke tradities en vaste data.
Een Vlaamse kermis is een feest voor alle zintuigen. Denk maar aan:
- Smoutebollen, wafels en suikerspinnen
- Rijstpap met een gouden lepel
- Gebakken worsten, frietjes en lokale biertjes
- Gentse vlaai - een smeuĂŻge lekkernij met peperkoek, kandijsiroop en speculaas
Daarnaast zijn er volksspelen zoals ezeltje-prik, ballen gooien naar blikken, sjoelen en boogschieten.
En uiteraard hoort er ook muziek bij. De kermismuziek is vaak opzwepend, volks en meezingbaar. Denk aan schlagers, accordeonmuziek, en Nederlandstalige klassiekers. Vroeger klonk er doedelzakmuziek en werd er uitbundig gedanst op het dorpsplein. Vandaag zorgen artiesten als Willy Sommers, Laura Lynn en Christoff voor de juiste sfeer.
Deze liedjes brengen niet alleen sfeer, maar ook herinneringen aan vroeger - aan dansen onder de sterrenhemel, lachen met buren en genieten van het leven.
