âOei Leen, zo serieus kijkenâ, merkte mijn collega op. Het was briefing (dat is het dagelijks informatieoverdrachtmoment van de vroegdienst naar de laatdienst waarbij alle bewoners van onze beschermde leefgroep worden overlopen en belangrijke informatie wordt doorgegeven) en toen we bij de bewoner kwamen die het recentst bij ons introk, hoorde ik mijn collega vertellen over âhet boekjeâ van die dame.
Mevrouw heeft dus een boekje waarin zij gedachten neerschrijft. Geen geheim dagboek maar eerder een voor mevrouw noodzakelijk âkanaalâ langswaar haar gedachten, ideeĂ«n, waarnemingen en bevindingen âvaste grondâ krijgen. Mijn collega had inkijk gekregen in het boekje en citeerde tijdens de briefing enkele zinnen die ze had gelezen. En ik moet blijkbaar bijzonder serieus hebben gekeken. âDat is omdat het me raaktâ, had ik gerepliceerd. En het raakte ons eigenlijk allemĂ Ă l.
Het is niet eenvoudig om in het hoofd te kruipen van onze kwetsbare bewoners. Hoofden waarin dementie of een psychische aandoening huist. Kwetsbare hoofden van mensen met een emotionele ondersteuningsnood.
Maar soms zijn er openingen, zijn er deuren die op een kier staan waardoor je een glimp kan opvangen van wat er zich in die hoofden afspeelt. Het boekje van deze dame is zo een deur.
Deuren zijn opportuniteiten voor ons als team. We gaan aan de slag met hetgeen we zien door de kier. Bij de dame van âhet boekjeâ zijn we alvast gestart met het betrekken van onze pastorale medewerker. En we laten niet los, stap voor stap richting begrijpen van en zorgen voor welzijn van onze bewoners. Toen ik thuiskwam nam ik enkele schriftjes en een klein houten plankje uit mijn boekenkast. De schriftjes behoorden toe aan een inmiddels overleden dame. Ze woonde lange tijd bij ons en had dementie in een vergevorderd stadium.
De schriftjes zijn helemaal volgeschreven. In het eerste schriftje kan je nog letters, woorden en zinnen onderscheiden. In het tweede schriftje blijven zinnen al achterwege en het derde schriftje staat vol met alleen maar krullen en gekrabbel. Allemaal deuren. En ik heb ze bewaard in mijn hart Ă©n in mijn kast. Ook dat houten plankje heb ik bewaard. Een houten plankje dat ooit deel uitmaakte van een fotokader die op de kamer stond van een andere inmiddels overleden dame. Het plankje kon net zo goed een stukje deur zijn geweest. Een stukje van de deur in haar hoofd, een deur op een kier. Ze had erop geschreven: âHelp voor terug thuis te zijn!!! Heelpâ waarbij de laatste âheelpâ wel 5 keer was onderstreept. Pas bij het leegmaken van het fotokadertje na het overlijden van mevrouw was mijn oog erop gevallen. Ik liet het lezen aan de collegaâs. We werden er stil van.
Die deuren zijn zo belangrijk. We moeten er steeds alert voor zijn. Sommige deuren zijn echter goed verstopt en worden pas na het overlijden zichtbaar. Maar andere deuren zijn duidelijk te zien, met stevige klinken eraan voor een goede houvast of met ruitjes erin die het doorkijken vergemakkelijken. De deuren staan op een kier of ver open. Sommige deuren slepen wat en vergen meer kracht om opengeduwd te worden. Andere deuren hebben dan weer verschillende sloten, zijn loodzwaar en blijven voor altijd potdicht.
We zijn als team geoefend in het opmerken van deze deuren. Maar meer nog zijn we sterk in het kijken door die open deuren en in het aan de slag gaan met hetgeen we zien, horen en voelen. Behoeftegebaseerd denken en zorgen, dat is wat we doen.
âZo gek als een deurâ, schiet me opeens te binnen.
âTe gek, zoân deur!â, klinkt beter. Niet?
