Met de rijke diversiteit die Gent heeft: Wat kunnen we extra leren van hun ervaringen op dat vlak? Gent zette een aantal stappen in 2024:  Anneke Vanden Bulcke (Stafmedewerker LDC-werking)  en Esra Güngör (Teamcoach WZC Heiveld) geven ons een blik op het afgelopen jaar. Zij werkten samen om vanuit de lokale dienstencentra mensen met een diverse achtergrond op bezoek te laten komen op de site van het Heiveld waar zowel een dagverzorgingscentrum, assistentiewoningen, een woonzorgcentrum en lokaal dienstencentrum zijn.

MHWL “Wat leerden jullie uit de verkenningsronde in 2024?”

Anneke: “Het eerste wat we zien zijn de grote gelijkenissen tussen alle ouderen ongeacht hun afkomst. Iedereen wil graag zo lang mogelijk thuis wonen. Liefst met zoveel mogelijk steun van mantelzorgers - bij voorkeur de eigen kinderen. Ook zien we heel wat misvattingen en gebrek aan kennis over ouderenzorg en in het bijzonder woonzorgcentra - vaak zien ze dan na een bezoek in dat dat onterecht is. Meestal zijn mensen aangenaam verrast.

MHWL Dus zo anders zijn ouderen niet, ongeacht cultureel verschillende achtergronden?

Anneke: “Nee eigenlijk niet. Wat we wel zien, is dat we ouderen van buitenlandse herkomst moeilijker bereiken terwijl we ook hen willen ondersteunen om zo lang mogelijk thuis te wonen, al dan niet met de nodige hulp. Vanuit een lokaal dienstencentrum kan een maatschappelijk werker hen helpen om die hulp te vinden, kan een ergotherapeut bij hen aan huis gaan om te bekijken of er aanpassingen in huis nodig zijn of kunnen ze langskomen om van een pedicure te genieten. Eén van de drempels is wel de taalbarrière. Vaak gaat het over mensen van de eerste generatie die nooit Nederlandse les kregen, maar gelukkig spreken hun kinderen wel Nederlands. Het is dan ook belangrijk om hen te informeren via de kinderen, maar ook sleutelfiguren binnen de verschillende gemeenschappen spelen een belangrijke rol, net als de groeiende diversiteit bij het (zorg)personeel. Zij spreken hun taal en zorgen voor meer vertrouwen in wat wij doen.

Esra Güngör “Naast de taalbarrière is er ook een drempel die groeit uit culturele en religieuze waarden. Veel kinderen met een moslimachtergrond bijvoorbeeld voelen een sterke verantwoordelijkheid voor de zorg van hun ouders. Binnen de islamitische traditie wordt er veel nadruk gelegd op het belang van familiebanden en respect voor ouderen. Dit betekent dat kinderen zich vaak verplicht voelen om zelf voor hun ouders te zorgen in plaats van hen naar een woonzorgcentrum te brengen.

Sommige kinderen kunnen het echter als een moeilijke keuze ervaren wanneer de zorgbehoeften van hun ouders de eigen mogelijkheden overstijgen. In dergelijke gevallen kan een woonzorgcentrum een noodzakelijke optie worden, mits deze centra in staat zijn om cultuursensitieve zorg te bieden. Het is essentieel dat de woonzorgcentra begrip tonen voor de specifieke behoeften van ouderen van buitenlandse herkomst, zoals bijvoorbeeld de (inter)culturele activiteiten, mogelijkheid tot religieuze praktijken en halal voeding, om een gevoel van comfort en acceptatie te creëren.”

Anneke:" Inderdaad, we zien dat als we uitleg geven over alle mogelijkheden in de ouderenzorg, er een andere wereld opengaat. Als we ze dan meenemen op een rondleiding zoals op het Heiveld en ze met eigen ogen kunnen zien wat mogelijk is, zijn ze aangenaam verrast. Tijdens de rondleiding kwamen er dan ook heel wat vragen naar boven: is er een tuin, over het eten, over bezoekuren, de prijs en wel wat vaker over religie. Zeker bij moslims leeft sterk de nood om te kunnen bidden. De vragen over voeding zijn dan: kunnen we halal eten? Eens ze zien dat er een heel pak mogelijkheden zijn blijken ze aangenaam verrast. 

 MHWL: dus die verkenningen zijn belangrijk?

 Anneke : “Dat klopt. Het doel was afgelopen jaar om hen met eigen ogen te laten zien wat de verschillende mogelijkheden in ouderenzorg zijn en dus ook te horen met welke vragen en bezorgdheden zij zelf zitten. Is wat ze gezien hebben iets voor hen of sluit dit toch niet aan op wat zij nodig hebben?  We zitten dus in een fase waarin we samen zoeken en volgend jaar verder in gesprek gaan. Stapsgewijs bouwen we aan een netwerk om ervoor te zorgen dat zij goed geïnformeerd worden en willen we ook bekijken of wij kunnen inspelen op hun noden en behoeften.  "We focussen momenteel voornamelijk op de Turkse, Bulgaarse en Marokkaanse gemeenschap en werken daarvoor samen met sleutelfiguren en koepelverenigingen zoals Empact en FZO. En dat werkt wel. Op 21/11 zorgden zij voor de toeleiding -en ik geef toe- waren we wel wat overrompeld door de opkomst: stevig boven onze verwachtingen. Netwerken met de verschillende gemeenschappen is geen evident proces, het gaat soms niet zo snel als we willen, maar we leren elkaar steeds beter kennen als organisaties die werken aan hetzelfde doel: ervoor zorgen dat iedere oudere gelukkig, goed omringd en gezond ouder kan worden!

(Noot van de redactie: Datzelfde signaal hoorden we van Dr. Hakki Demirkapu: spreek het netwerk aan van de oudere bewoners van buitenlandse herkomst, dat is de manier om hen te bereiken:  we interviewden hem eerder op een studiedag rond Cultuursensitieve zorg van de Koning Boudewijnstichting: lees hier het verslag)