Onze Roze Bril Leen slaagt ook uit moeilijke dingen het mooie te puren.... Of hoe een opgestoken middelvinger krijgen haar tot een krachtige boodschap brengt.....
Leen: De link leggen naar eigen ervaringen en erover nadenken kan een hulp zijn om je in te proberen leven in de wereld van personen met dementie. Het is immers eenvoudiger om iets te begrijpen wanneer je het zelf hebt meegemaakt. Jezelf als referentie stellen bij het bieden van kwaliteitsvolle zorg of bij het proberen plaatsen van onbegrepen gedrag kan dikwijls een goede start zijn.
Ik zat in mijn auto en stond te wachten voor het rode licht. Toen ik vertrok scheurde er links van mij een auto voorbij. Ik zag hoe de passagier het raampje naar beneden deed, zijn arm naar buiten bewoog en zijn middelvinger al zwierend hoog de lucht instak. Vervolgens minderde de wagen vaart en kwam naast me rijden. Passagier en bestuurder lachten, ze hadden dolle pret. Mijn vragend en verbijsterd gezicht deed hen duidelijk plezier.
Het is nu al enkele dagen geleden en toch laat het me niet los. Wat heb ik verkeerd gedaan? Wat maakt dat ik die reactie ‘verdiende’? Wat heeft hen getriggerd om zo naar mij te reageren? Ik kan enkel invullen en ik vermoed dat jullie de invulling ook voor mij aan het maken zijn (maar ook dàt is weer invullen natuurlijk). Ik weet het echt niet. Maar ik blijf wel met verdriet, boosheid en veel vragen zitten. Eén domme middelvinger, zoveel vragen, het had net zo goed de start van een kat-en-muisspelletje kunnen worden. Verschillende gebaren, gelaatsuitdrukkingen, mogelijke reacties, veronderstellingen, hoe je je voelt op dat moment,… zoveel zaken die communicatie en begrijpen of begrepen worden kunnen beïnvloeden. Eén domme middelvinger bracht me danig van mijn stuk. Hoe moet het dan niet zijn voor personen met dementie waarbij hun wereld een aaneenschakeling is van vele onbegrepen ‘middelvingers’?
Ook stilstaan bij wat je zegt, bij wat je doet, hoe je iets zegt of doet kan een start zijn om anders naar onbegrepen gedrag en de wereld van personen met dementie te kijken. Voor velen is het onnodig ‘woke’ gedoe, ik ben er echter van overtuigd dat taalgebruik wel degelijk invloed heeft op de beeldvorming van onze ouderenzorg.
Onlangs begeleidde ik mee een bijeenkomst van mantelzorgers van nog thuiswonende personen met dementie. De bijeenkomst ging door in de cafetaria van een woonzorgcentrum. Er was een meneer die zijn mama ‘absoluut nooit in een rusthuis wou steken om daar dan op een boterhammetje te moeten sabbelen, niets meer zelf te mogen of kunnen doen en om 19u in bed te worden gestoken.’
Ik kreeg overal jeuk en zag dat ook mijn collega-moderator op haar tong moest bijten.
“Dat is nu echt helemaal niet waar”, klonk het vanuit de groep. Een dame, zelf rolstoelgebonden, nam het woord. “Ik woon heel graag in dit woonzorgcentrum en voor mijn echtgenoot met dementie wordt er heel goed gezorgd”, stak ze van wal. “Wat mijn man en ik nog zelf kunnen, mogen we altijd nog zelf doen. We mogen iedere dag kiezen wat we op onze boterham wensen en gaan slapen doen we wanneer we dat zelf willen. Ook als ik zoek uit te slapen is dat nooit een probleem.”
Waauw, dacht ik, wat knap van die dame, dat verdient een applaus.
Ik deed het toch maar niet. Want wat een applaus is voor de ene betekent misschien een middelvinger voor de andere.
